Blog

6 principes die passen bij het management van morgen

De rol van managers in de zorg verandert. In de praktijk zien we regelmatig de behoefte aan een herbezinning van management zelf ontstaan. Wij – de consultants van CC zorgadviseurs – vinden dat management een vak is, iets dat je kunt leren (zie vorige artikel uit reeks). Met dit principe als basis speelt CC zorgadviseurs in op het veranderende zorglandschap, om klaar te zijn voor het management van morgen. Wij vertellen u graag meer over onze visie op management en de kernpunten die centraal staan in onze management development (MD) trajecten.

1. Management is een vak

“Management is een vak” is ons basisprincipe bij de MD trajecten. Hoewel het nog niet door iedereen zo wordt gezien, is management een vak dat je kunt leren. Wij denken dat inhoudsbekwaamheid niet altijd hoeft te resulteren in managementbekwaamheid. Vaak worden managers gekozen op basis van hun kennis en expertise over zijn of haar professie. Er zit echter een verschil in competenties die nodig zijn voor zorgmanagers en zorgprofessionals (lees meer hierover).

In onze aanpak staat de verantwoordelijkheid, de principes, taken en tools van management als beroep centraal. Deze benadering komt voort uit het gedachtegoed van Malik. Hij heeft een ruime en verfrissende blik op management die ook in de zorg goed toepasbaar is.

Wij merken het succes van deze benadering tijdens het uitvoeren van MD trajecten bij verschillende organisaties in Nederland. Wanneer het wordt gehanteerd in de organisatie, ontstaat er een gemeenschappelijke taal en gaan spelers elkaar beter begrijpen. Bovendien ziet het model er eenvoudig uit, terwijl het een uitgebreide visie bevat. Dit draagt veel bij aan realiseren van managementdoelen.

2. Nieuwe taakverdeling van management

Ten tweede zien wij dat de huidige rol van de manager aan het veranderen is. In veel organisaties kiest het bestuur voor het model van zelfsturende teams. En dat zorgt en vraagt om een herverdeling van managementtaken binnen de organisatie. Het is duidelijk dat het team en de zorgprofessional / beroepsbeoefenaar straks een belangrijke rol gaan spelen in het management van de toekomst. Zij voeren dan de taken uit die tot nu toe traditioneel tot het domein van de managers behoren. De manager en het team gaan in gesprek met elkaar over deze taken en stellen vast welk deel tot het verantwoordelijkheidsgebied van het team gaat behoren, met de daarbij behorende tools, en welk deel bij de manager blijft. En in die situatie is het van belang dat ook het individuele teamlid kan aangeven wat zijn/haar bijdrage is aan het realiseren van de teamtaken.

3. Management is teamwork

Dit sluit aan bij ons derde standpunt op management: “management is teamwork”. De ontwikkelingen in de maatschappij en in organisaties hebben er aan bij gedragen dat samenwerken met medewerkers in de organisatie van essentieel belang is. Waar eerst de focus lag op het financiële resultaat en de continuïteit van de organisatie, is nu meer aandacht voor de samenhang tussen de verschillende beleidsperspectieven. En daarmee krijgt management een specifieke inkleuring; het gaat dan om verantwoordelijkheid nemen, werken vanuit gedeelde en gedragen principes, aandacht voor communicatie en relaties met mensen. En dat allemaal om de eerder beschreven vijf kerntaken goed uit te voeren: de goede dingen goed doen!

4.Manager is deel van geheel

De taak van de manager wordt ook duidelijk wanneer we kijken naar management als een teamsport, waarin iedereen een eigen verantwoordelijkheid en rol heeft in het spel. Zijn of haar rol is om verder te kijken dan het spel zelf en het uiteindelijke doel in oog te houden. En daarmee heeft de manager ook oog voor het ontwikkelen van mensen: als de zorgprofessionals zich niet ontwikkelen, kom je niet verder in hoe betekenisvol je wilt zijn in de wereld.

In andere woorden, wij geloven dat een succesvolle manager in staat is om van een organisatie een succesvol geheel te maken. Niet het succes van de manager, maar het succes van de organisatie als geheel is de focus. Vanuit deze systemische invalshoek kijkt CC naar zorgorganisaties.

5. Nieuw gedrag leidt tot verandering

Een ander basisprincipe van onze aanpak is dat nieuw gedrag leidt tot verandering binnen de management en/of de organisatie. Mensen veranderen met plezier wanneer het hun vrije keuze is en de verandering wat oplevert, een verbetering is. Mensen in organisaties ervaren dat niet altijd. Een manager geeft aan dat een bepaalde verandering noodzakelijk of gewenst is en bepaalt tegelijkertijd de datum waarop de verandering gerealiseerd moet zijn.

In die situaties horen we regelmatig uitspraken als: “vroeger was het beter” of “we doen het altijd al zo, dus waarom nu dan veranderen?” Bij het ondersteunen van ontwikkel- en verandertrajecten wil CC zorgadviseurs actief een bijdrage leveren aan het ontwikkelen van nieuw gewenst gedrag in de organisatie. Een verandering is immers pas succesvol wanneer de betrokkenen achteraf zien dat ze zich andere en nieuwe werkwijzen hebben eigen gemaakt, die het werk nu beter/ effectiever en plezieriger maakt. Ons motto daarbij is: “Als we van A naar B gaan, doen we dat volgens de regels van B.” Het is moeilijk om veranderingen te realiseren wanneer de oude regels gehanteerd blijven in de organisatie. Managers vormen een belangrijke schakel in het veranderproces, zeker wanneer het gaat om het goede voorbeeld geven.

6. Inzet van het juiste opleidingsniveau leidt tot beter resultaat

We zien dat met de toenemende complexiteit van de vraag van de patiënt/cliënt, een groter regelvermogen van de zorgprofessional nodig is. Zij moeten meer en meer in staat zijn om verder te kijken dan het spel, over groot verandervermogen beschikken en kunnen anticiperen op de complexe zorgvraag. Het juiste opleidingsniveau van verpleegkundigen is belangrijk. De resultaten van de onlangs verschenen RN4Cast studie laten zien dat de patiënt/verpleegkundige ratio en de werkomgeving significant geassocieerd zijn met het welzijn van verpleegkundigen, de kwaliteit van zorg en de patiëntveiligheid. Ook lijken de patiënt/verpleegkundige ratio en het opleidingsniveau geassocieerd te zijn met mortaliteit bij patiënten (zie rapport).

We denken dat zorgverleners elkaar flink kunnen helpen bij het inspelen op de complexe en veranderende zorgvraag. Wanneer jonge zorgprofessionals in gesprek gaan met ervaren collega’s, waarbij ervaringsdeskundigheid wordt gepaard aan de nieuwste inzichten in het vakgebied, ontstaat er een enorme versnelling in de organisatie. Hier vindt evidence based werken een goede voedingsbodem om voor de patiënten het verschil te maken.

Het toepassen van deze principes in de praktijk

Met deze en andere principes heeft CC zorgadviseurs haar eigen aanpak ontwikkelt op management in de zorg. In MD-trajecten en organisatie-ontwikkeltrajecten reiken wij de managers en mensen in de organisatie de nodige kennis en tools aan om zélf te kunnen ontwikkelen en te veranderen. We reiken de laatste kennis aan op het betreffende domein. Medewerkers verwerken dit zelf met elkaar, passen het toe in de eigen werksituatie en leren reflecteren. De managers passen de kennis toe in hun eigen context en in het eigen team. Zo kunnen ze zelf met hun teams een volgende stap zetten en blijvend resultaat behalen.

Het resultaat?

Maaike Veenvliet, partner bij CC, sprak recent met één van de directeuren van een grote zorgorganisatie waar CC zorgadviseurs een MD-traject begeleidt. De kernvraag in het verandertraject is: “Hoe halen we de verspilling weg door op een respectvolle manier met onze mensen om te gaan?”

De directeur vertelde dat hij voorheen erg gefocust was op financiële resultaten. Als voorbeeld noemde hij het realiseren van 10% minder kosten bij dezelfde omzet. Door het MD-traject raakt hij er meer van overtuigd dat medewerkers een ontzettend belangrijke rol spelen bij het creëren van toegevoegde waarde voor de klant, waardoor andere uitkomsten zichtbaar kunnen zijn.

En dit is precies waar het voor CC om draait: het creëren van toegevoegde waarde voor de klant. Verantwoordelijkheid nemen voor de belangrijke rol die zorginstellingen hebben in de samenleving en bewust nadenken over de belangrijke rol die managers hebben. CC zorgadviseurs helpt graag bij het ontwikkelen van het management van de toekomst.