Arjen Jeninga
Weer die managers
Pleidooi voor managers in de zorg
In 2014 schreef ik de blog ‘Waarom Buurtzorg ook management nodig heeft’. Een warm pleidooi voor managers in de zorg, in een tijd dat zelforganisatie en zelfsturing enorm in opkomst waren. En het management bij het oud vuil werd gezet.
Kritiek op management
Recent verscheen in Zorgvisie een artikel over waarom mensen de zorg verlaten. En ook nu moeten de managers het ontgelden. De hoge uitstroom wordt veroorzaakt door incapabele managers. En ook nu wil ik het graag voor de managers opnemen. Niet omdat ik denk dat iedereen capabel is. Maar vooral omdat ik denk dat we onmogelijke eisen stellen aan het management in de zorg. Dat begint vaak al met het aantal mensen waar men leiding aan moet geven.
Onmogelijke span of control
Zo komen we regelmatig managers tegen met een span of attention (of control) van meer dan 50 of 60. Terwijl de roep om nabijheid steeds groter wordt. Omwille van alle veranderingen heeft het team of hebben de teamleden soms aandacht (relationele nabijheid) en soms ondersteuning (functionele nabijheid) nodig. Marcus Buckingham is daar duidelijk over in zijn werk. De span of attention van een manager kan net zo groot zijn als de groep van mensen waarmee hij of zij elke week een korte check-in kan doen. Dit korte wekelijkse gesprekje met elke medewerker gaat over het volgende: Wat ga je doen deze week, hoe ging het de afgelopen week en heb je mijn hulp ergens bij nodig? En voor de ene manager zijn dat er wellicht 4 en voor de andere manager zijn dat er mogelijk 30. Maar iedereen begrijpt dat het er niet snel meer dan 30 zullen zijn. En toch zijn er in de zorg veel managers die aan meer dan 60 mensen leidinggeven.
Gebrek aan opleiding
Een ander belangrijk aspect is de opleiding van managers. Lang niet alle managers hebben een managementopleiding achter de rug. Terwijl het toch echt een beroep is. Dat hoge eisen stelt aan zowel kennis als vaardigheden. Jarenlang hebben we op dezelfde manier tegen planning en roostering aangekeken. Terwijl ook dat toch echt een vak is gebleken.
De noodzaak van goed management
In mijn blog van 10 jaar geleden haalde ik drie factoren aan die om goed management vragen:
- Ten eerste de veranderende doelstellingen van de gezondheidszorg, met toen de nadruk op lage kosten en nu de nadruk op beschikbaarheid van zorg.
- Ten tweede de toegenomen complexiteit van zorg. Toen vooral gerelateerd aan de Wmo, nu vooral aan de ontwikkeling van de zorgvraag.
- En ten derde de totstandkoming van de zorg, waarbij eigenlijk het vraagstuk hetzelfde is gebleven, namelijk de opzet van netwerk zorg en samenwerking.
Voeg daar een vierde aan toe, namelijk de veranderde opbouw van zorgteams en een intensivering van de samenwerking met informele zorgverleners dan heb je een goed beeld van de complexiteit van de opgave van de manager (en de zorgprofessionals natuurlijk).
